ขายของออนไลน์ ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม ต่างจากจดบริษัทยังไง
"ขายของใน Shopee อยู่ ต้องไปจดบริษัทไหม" "จดทะเบียนพาณิชย์แล้ว แปลว่าเป็นบริษัทหรือยัง" คำถามแบบนี้น้องคิวได้ยินบ่อยมาก เพราะคำว่าจดทะเบียนพาณิชย์ จดทะเบียนบริษัท และจด VAT ฟังดูคล้ายกัน แต่เป็นคนละเรื่องกันเลย บทความแรกของซีรีส์ขายออนไลน์นี้จะสรุปให้ชัดในหน้าเดียว
สรุปสั้นใน 30 วินาที
- ขายออนไลน์ในนามตัวเอง (บุคคลธรรมดา) ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ ไม่ว่าจะขายผ่าน Shopee, Lazada, TikTok Shop, Facebook หรือเว็บไซต์ของตัวเอง
- บริษัทและห้างหุ้นส่วนจำกัดไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ ตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ฉบับปี 2567 เพราะจดทะเบียนนิติบุคคลไว้แล้ว
- จดทะเบียนพาณิชย์ไม่ได้ทำให้เป็นบริษัท ยังเป็นบุคคลธรรมดา และยื่นภาษีบุคคลธรรมดาเหมือนเดิม
- จด VAT เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ต้องจดเมื่อรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือบริษัท
ทะเบียนพาณิชย์คืออะไร
ทะเบียนพาณิชย์คือการแจ้งต่อรัฐว่าเรากำลังทำการค้า ตามพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 เพื่อให้รัฐรู้ว่าใครทำธุรกิจอะไร ที่ไหน คล้ายการลงทะเบียนร้านค้า
การจดทะเบียนพาณิชย์ไม่ได้สร้างนิติบุคคลขึ้นมาใหม่ เจ้าของร้านยังเป็นบุคคลธรรมดา รับผิดชอบหนี้ของร้านเต็มจำนวนเหมือนเดิม ต่างจากการจดทะเบียนบริษัทที่ได้ "บริษัท" แยกออกมาจากตัวเจ้าของ
ใครต้องจด ใครไม่ต้องจด
ประกาศกระทรวงพาณิชย์ฉบับปี 2567 (ลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2567) ปรับรายชื่อผู้ที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ใหม่ ยกเลิกประกาศฉบับเดิมปี 2520 และ 2553
| ผู้ประกอบการ | ต้องจดไหม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| บุคคลธรรมดา ขายออนไลน์ | ต้องจด | ขายสินค้าหรือบริการผ่านแพลตฟอร์ม โซเชียล หรือเว็บไซต์ |
| บุคคลธรรมดา ร้านค้าหน้าร้าน | ต้องจด | เมื่อขายได้วันละ 300 บาทขึ้นไป หรือมีสินค้าในร้าน 10,000 บาทขึ้นไป |
| ห้างหุ้นส่วนสามัญ (ไม่จดทะเบียน) | ต้องจด | เช่น หุ้นกันกับเพื่อนขายของ คณะบุคคล กลุ่มวิสาหกิจ |
| บริษัทจำกัด / ห้างหุ้นส่วนจำกัด | ไม่ต้อง | เป็นนิติบุคคลที่จดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแล้ว |
| หาบเร่ แผงลอย | ไม่ต้อง | รวมถึงกิจการเพื่อศาสนาหรือการกุศล |
ถ้านานๆ ครั้งเอาของใช้ส่วนตัวมาขายต่อ ไม่ได้ทำเป็นร้านหรือขายเป็นประจำ ไม่ถือว่าประกอบการค้า ไม่ต้องจด
บทความเก่าบางแห่งยังเขียนว่าบริษัทที่ขายออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นเกณฑ์ตามประกาศปี 2553 ที่ถูกยกเลิกไปแล้ว
จดที่ไหน ใช้อะไรบ้าง
| เรื่อง | รายละเอียด | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| กรุงเทพฯ | สำนักงานเขต | เขตที่ร้านหรือสำนักงานตั้งอยู่ |
| ต่างจังหวัด | เทศบาล หรือ อบต. | ที่ร้านตั้งอยู่ (ไม่ใช่ อบจ.) |
| ออนไลน์ | ระบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า | ตรวจสอบว่าพื้นที่ของเราเปิดรับออนไลน์แล้วหรือยัง |
| ค่าธรรมเนียม | 50 บาท | จดเลิกกิจการไม่เสียค่าธรรมเนียม |
| กำหนดเวลา | ภายใน 30 วัน | นับจากวันเริ่มขาย |
เอกสารที่ควรเตรียม บัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้านของสถานที่ตั้งร้าน (ถ้าไม่ใช่บ้านตัวเอง ใช้หนังสือยินยอมจากเจ้าของ) แผนที่ร้าน และชื่อร้านกับลิงก์ร้านค้าออนไลน์
ถ้าไม่จด มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 100 บาทจนกว่าจะจด ที่สำคัญคือพลาดสิทธิบางโครงการ เช่น โครงการลดค่า GP ของ Shopee, Lazada และ TikTok Shop ช่วง 1 ธ.ค. 2569 – 31 พ.ค. 2570 ที่ร้านค้าบุคคลธรรมดาต้องมีทะเบียนพาณิชย์ก่อน
เทียบ จดพาณิชย์ จดบริษัท จด VAT
| หัวข้อ | จดทะเบียนพาณิชย์ | จดบริษัท / หจก. | จด VAT |
|---|---|---|---|
| คืออะไร | แจ้งว่าทำการค้า | ตั้งนิติบุคคลใหม่ | เป็นผู้เก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% |
| ใครต้องทำ | บุคคลธรรมดาที่ค้าขาย | ไม่บังคับ เลือกเองได้ | รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท/ปี |
| หน่วยงาน | สำนักงานเขต / เทศบาล / อบต. | กรมพัฒนาธุรกิจการค้า | กรมสรรพากร |
| ค่าธรรมเนียมราชการ | 50 บาท | ค่าจดจัดตั้ง หจก. เริ่ม 1,000 บาท / บริษัท เริ่ม 5,000 บาท (ไม่รวมค่าธรรมเนียมอื่น) | ไม่มีค่าธรรมเนียม |
| ภาษีเงินได้ | ภาษีบุคคลธรรมดา | ภาษีเงินได้นิติบุคคล | ไม่เปลี่ยน แต่ต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน |
| ทำบัญชีและปิดงบ | ไม่บังคับ | บังคับทุกปี พร้อมผู้สอบบัญชี | ต้องทำรายงานภาษีซื้อ-ขาย |
สรุปคือ ทั้ง 3 เรื่องนี้แยกกัน คนขายออนไลน์บางคนอาจต้องทำครบทั้ง 3 อย่าง บางคนทำแค่อย่างเดียว ขึ้นกับรูปแบบธุรกิจและยอดขาย
จดทะเบียนพาณิชย์แล้ว ต้องเสียภาษีอะไร
จดทะเบียนพาณิชย์แล้ว ยังเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเหมือนเดิม รายได้จากการขายของถือเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(8)
- ยื่น ภ.ง.ด.94 ภาษีครึ่งปี สำหรับรายได้เดือนมกราคมถึงมิถุนายน
- ยื่น ภ.ง.ด.90 ภาษีทั้งปี ภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป
- ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจด VAT ภายใน 30 วันนับจากวันที่รายได้เกิน
รายละเอียดเรื่องภาษีคนขายออนไลน์ ทั้งการหักค่าใช้จ่าย และสรรพากรรู้ยอดขายจากแพลตฟอร์มได้อย่างไร น้องคิวจะสรุปในตอนต่อไปของซีรีส์นี้
เมื่อไรควรเปลี่ยนไปเปิดบริษัท
การจดทะเบียนพาณิชย์เหมาะกับร้านที่เพิ่งเริ่มต้น แต่เมื่อยอดขายโตขึ้น การเปิดบริษัทอาจคุ้มกว่า เช่น
- กำไรสูงจนภาษีบุคคลธรรมดาขึ้นไปอยู่ในขั้นอัตราสูง
- อยากแยกทรัพย์สินส่วนตัวออกจากความเสี่ยงของธุรกิจ
- ลูกค้าเป็นบริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษีจากนิติบุคคล หรือจะขอสินเชื่อธุรกิจ
อ่านต่อ: จดทะเบียนบริษัท เตรียม 5 อย่างนี้ก่อนเริ่ม
ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569 อ้างอิงพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 และประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง กำหนดพาณิชยกิจที่ผู้ประกอบพาณิชยกิจต้องจดทะเบียนฯ พ.ศ. 2567 ข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับสำนักงานเขต เทศบาล อบต. หรือกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก่อนดำเนินการ
ขายออนไลน์อยู่ ไม่แน่ใจว่าต้องจดอะไรบ้าง?
เล่ารูปแบบร้านให้น้องคิวฟัง CALQ Biz ช่วยดูทั้งทะเบียนพาณิชย์ ภาษี และ VAT ปรึกษาฟรีทาง LINE
แอด LINE @calqbiz