ปีนึงหยุดได้กี่วัน ลาได้กี่วัน สรุปกฎหมายแรงงาน 2569
"ปีนึงพนักงานหยุดได้กี่วัน ลาป่วยได้กี่วัน ลากิจได้กี่วัน" เป็นคำถามที่เจ้าของธุรกิจถามน้องคิวบ่อยมาก บทความนี้สรุปสิทธิวันหยุดและวันลาตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับล่าสุด รวมสิทธิใหม่ปี 2569 ทั้งลาคลอด 120 วัน และลาช่วยคู่สมรสคลอด 15 วัน
สรุปสั้น ปีนึงหยุดและลาได้กี่วัน
| ประเภท | ขั้นต่ำตามกฎหมาย | ค่าจ้าง |
|---|---|---|
| วันหยุดประจำสัปดาห์ | 1 วัน/สัปดาห์ | ได้ (ยกเว้นลูกจ้างรายวัน รายชั่วโมง หรือตามผลงาน) |
| วันหยุดตามประเพณี | 13 วัน/ปี | ได้ |
| วันหยุดพักผ่อนประจำปี (พักร้อน) | 6 วันทำงาน/ปี | ได้ เมื่อทำงานครบ 1 ปี |
| ลาป่วย | ตามที่ป่วยจริง | ได้ ไม่เกิน 30 วันทำงาน/ปี |
| ลากิจธุระอันจำเป็น | 3 วันทำงาน/ปี | ได้ ไม่เกิน 3 วัน |
| ลาคลอด ใหม่ | 120 วัน/ครรภ์ | นายจ้างจ่าย 60 วัน |
| ลาช่วยคู่สมรสคลอด ใหม่ | 15 วัน | ได้เต็ม |
| ลาดูแลบุตรป่วย ใหม่ | 15 วัน | ได้ 50% |
| ลารับราชการทหาร | ตามที่ทางราชการเรียก | ได้ ไม่เกิน 60 วัน/ปี |
| ลาทำหมัน | ตามที่แพทย์กำหนด | ได้ |
| ลาฝึกอบรม | ตามหลักสูตร | ไม่ได้ |
ตัวเลขเหล่านี้เป็นขั้นต่ำ บริษัทกำหนดให้มากกว่านี้ได้ แต่จะให้น้อยกว่าไม่ได้ ถึงจะเขียนไว้ในสัญญาจ้างหรือข้อบังคับก็ตาม
วันหยุด 3 ประเภท
1. วันหยุดประจำสัปดาห์ (มาตรา 28)
ลูกจ้างต้องได้หยุดอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 วัน และวันหยุดแต่ละครั้งต้องห่างกันไม่เกิน 6 วัน นายจ้างกับลูกจ้างตกลงกันล่วงหน้าได้ว่าจะหยุดวันไหน
2. วันหยุดตามประเพณี (มาตรา 29)
นายจ้างต้องประกาศวันหยุดตามประเพณีให้ลูกจ้างรู้ล่วงหน้า ปีละไม่น้อยกว่า 13 วัน โดยต้องมีวันแรงงานแห่งชาติ (1 พฤษภาคม) ถ้าวันหยุดตามประเพณีตรงกับวันหยุดประจำสัปดาห์ ต้องให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป
3. วันหยุดพักผ่อนประจำปี หรือพักร้อน (มาตรา 30)
ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักร้อนปีละไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดยได้รับค่าจ้าง นายจ้างเป็นผู้กำหนดวันล่วงหน้าหรือตกลงกับลูกจ้าง ส่วนปีแรกที่ยังทำงานไม่ครบปี นายจ้างจะให้หยุดตามสัดส่วนก็ได้
- วันพักร้อนที่ใช้ไม่หมด ตกลงกันให้สะสมไปใช้ปีถัดไปได้
- ถ้านายจ้างเลิกจ้าง (ไม่ใช่ความผิดร้ายแรงของลูกจ้าง) ต้องจ่ายค่าจ้างแทนวันพักร้อนที่ยังไม่ได้ใช้
ลาป่วย และใบรับรองแพทย์ (มาตรา 32 และ 57)
ลูกจ้างลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง กฎหมายไม่ได้จำกัดจำนวนวันลา แต่จำกัดจำนวนวันที่นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้าง คือไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี ถ้าลาเกินกว่านั้น นายจ้างพิจารณาเองว่าจะจ่ายหรือไม่
- ลาป่วย 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างขอใบรับรองแพทย์ได้ ต้องเป็นแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งหรือสถานพยาบาลของทางราชการ
- ถ้าไม่มีใบรับรองแพทย์ เช่น ซื้อยากินเอง ให้ลูกจ้างชี้แจงเหตุผลให้นายจ้างทราบ ยังมีสิทธิลาป่วย
- ลา 1–2 วัน กฎหมายไม่ได้กำหนดให้ต้องมีใบรับรองแพทย์
- วันที่ลาเพราะบาดเจ็บหรือป่วยจากการทำงาน หรือลาคลอด ไม่นับเป็นวันลาป่วย
ลากิจธุระอันจำเป็น (มาตรา 34 และ 57/1)
ลูกจ้างลากิจธุระอันจำเป็นได้ปีละไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน และได้รับค่าจ้างไม่เกิน 3 วัน เช่น ไปทำบัตรประชาชน ติดต่อราชการ งานศพหรืองานแต่งของครอบครัว บริษัทกำหนดขั้นตอนการลา เช่น ต้องแจ้งล่วงหน้า ไว้ในข้อบังคับได้
ลาคลอด ลาช่วยคู่สมรสคลอด ลาดูแลบุตร ใหม่
พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 เพิ่มสิทธิเกี่ยวกับการคลอดบุตร 3 เรื่อง
| สิทธิ | จำนวนวัน | รายละเอียด |
|---|---|---|
| ลาคลอด | 120 วัน/ครรภ์ | เพิ่มจากเดิม 98 วัน นับรวมวันหยุดระหว่างลา นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน ส่วนที่เหลือลูกจ้างที่เป็นผู้ประกันตนขอรับเงินจากประกันสังคมได้ตามเงื่อนไข |
| ลาช่วยคู่สมรสคลอด | 15 วัน | ได้ค่าจ้างเต็มไม่เกิน 15 วัน ใช้ก่อนหรือหลังคลอดก็ได้ แต่ต้องภายใน 90 วันนับจากวันคลอด |
| ลาดูแลบุตรป่วย | 15 วัน | ลาต่อจากลาคลอด กรณีบุตรป่วย เสี่ยงโรคแทรกซ้อน ผิดปกติ หรือพิการ ต้องมีใบรับรองแพทย์ ได้ค่าจ้าง 50% |
การลาประเภทอื่น
- ลาทำหมัน (มาตรา 33): ลาได้ตามที่แพทย์กำหนดและออกใบรับรอง ได้รับค่าจ้าง
- ลารับราชการทหาร (มาตรา 35): ลาเพื่อตรวจเลือก ฝึกวิชาทหาร หรือทดสอบความพร้อม ได้รับค่าจ้างไม่เกิน 60 วันต่อปี
- ลาฝึกอบรม (มาตรา 36): ลาเพื่อพัฒนาความรู้ความสามารถตามหลักสูตรที่มีกำหนดชัดเจน ต้องแจ้งเหตุผลและแสดงหลักฐาน ไม่ได้รับค่าจ้าง
พนักงานทดลองงานก็มีสิทธิลา สิทธิลาป่วย ลากิจ และลาคลอด เริ่มตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน ไม่ต้องรอผ่านทดลองงาน ยกเว้นพักร้อนที่กฎหมายกำหนดให้ทำงานครบ 1 ปีก่อน
นายจ้างต้องทำอะไรบ้าง
- เขียนเรื่องวันหยุดและวันลาไว้ในข้อบังคับการทำงาน กิจการที่มีลูกจ้าง 10 คนขึ้นไป ต้องมีข้อบังคับเป็นภาษาไทยและประกาศให้ลูกจ้างทราบ
- ประกาศวันหยุดตามประเพณีล่วงหน้า ให้ครบอย่างน้อย 13 วัน
- บันทึกวันลาของพนักงานแต่ละคน เพื่อคำนวณเงินเดือนให้ถูก โดยเฉพาะลาป่วยเกิน 30 วัน และลาคลอดเกิน 60 วัน
- หักและนำส่งประกันสังคมให้ถูกต้องทุกเดือน เพราะลูกจ้างต้องใช้สิทธิประกันสังคมตอนลาคลอด
ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569 อ้างอิงจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และฉบับแก้ไขถึงฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2568) ข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนใช้กำหนดนโยบายบริษัท
อยากให้ช่วยดูแลเงินเดือนและประกันสังคม?
CALQ Biz ทำเงินเดือน ประกันสังคม ภ.ง.ด.1 ให้ครบ คำนวณวันลาถูกตามกฎหมาย ปรึกษาฟรีทาง LINE
แอด LINE @calqbiz